werkcafe

Geschikt – ongeschikt

Een Amerikaans parlementslid wil dat de fysieke en mentale gezondheid van president Trump van de VS onderzocht wordt. Ze wil weten of Trump wel stabiel genoeg is om president te zijn. Gezien de vreemde uitspattingen en opborrelende ideeën en reacties van Donald is dat natuurlijk niet helemaal onterecht. Het feit dat het een Democratisch parlementslid is zal zeker meespelen, maar het is natuurlijk niet gek dat dit ter sprake komt. Voor allerlei beroepen moet je laten zien dat je deskundig bent. Soms moet je kunnen overleggen dat je van onbesproken gedrag bent.

 

Maar president kun je blijkbaar zo worden als je de meerderheid van de kiezers achter je hebt staan. En zelfs dat is niet eens altijd het geval als er sprake is van het systeem van een districtenstelsel.

Check, check

Er wordt bij functies van ministersposten in Nederland ook wel gekeken of de kandidaat wel zuiver op de graad is. De veiligheidsdienst trekt het verleden na. Soms gaat dat mis en blijkt achteraf dat de betreffende politicus niet een zuiver verleden heeft. Recordhouder is een staatssecretaris die slecht enkele uren het ambt mocht bekleden. Er bleek even later toch een ‘lijk uit de kast te komen’ waardoor ze het veld moest ruimen.

Leer van de geschiedenis

In de VS is het zo dat de vice-president en een meerderheid van het kabinet het is toegestaan om de president uit zijn ambt te ontzetten als hij niet in staat is zijn taken uit te voeren. Het Congres (en ook de partijgenoten in het kabinet) zullen dit niet ondersteunen, maar het is wel treffend dat de vraag naar bekwaamheid gesteld wordt. Als leider van een machtig land moet je verantwoording wel kunnen dragen.

Het zal niet de eerste keer zijn in de geschiedenis, dat een onkundig iemand, of zelfs iemand die waandenkbeelden heeft, een land de verkeerde kant op leidt of zelfs een oorlog veroorzaakt.

 

 

 

Ministerposten even invullen

In de Nederlandse situatie wordt er wel gekeken hoeveel stemmen een politicus achter zich heeft staan, maar niet altijd naar de geschiktheid voor de functie. Het wordt overgelaten aan een beperkt aantal politici in de leiding van een paar partijen. Er is niet een soort toelatingsexamen om te kijken of iemand een ministerie kan leiden. Achteraf bleek in sommige gevallen de persoon niet capabel of qua persoonlijkheid niet geschikt.

Eigenlijk wel raar dat topambtenaren wel een sollicitatieprocedure moeten ondergaan en getest kunnen worden, terwijl de hoogst verantwoordelijke persoon op een ministerie iemand kan zijn die bijvoorbeeld niet geschikt is om een team te leiden. De gevolgen hebben we ook in de Nederlandse politiek wel gezien. Ministers, zelfs van dezelfde partij, die elkaar, in het openbaar bevochten.

 Sterke man

Gevaarlijker wordt het als staatshoofden een grillig ‘beleid’ gaat vormen en dan vooral als ze de leider zijn van een land waar het staatshoofd veel invloed heeft. In Nederland valt dat wel mee: het officiële staatshoofd (de koning) heeft geen echte macht en de premier is eigenlijk meer een primus inter pares (de eerste onder zijn gelijken). Maar in landen als de VS en Frankrijk heeft de president meer macht. Helaas zie je ook in Nederland soms die neiging om voor zo’n systeem te kiezen. We steunen een zogenaamde sterke man die de boel wel even recht zal zetten. Als je zo iemand allerlei volmachten geeft is het later niet meer bij te sturen. Controle op de hoogste leidinggevenden moet er ook zijn.

Spagaat

Dat is de spagaat waar de democratie in zit. Wel veel invloed van het volk, maar de overheid moet ook rekening houden met de (soms grote) minderheid.

De Brexit is een goed voorbeeld van de wil van de meerderheid (althans via het districtenstelsel) die een grote minderheid (bijna de helft was tegen) hun wil op kan leggen. Is dit wel democratie? Het is beslist niet de wil het het hele volk.

Dat is ook mijn bezwaar tegen referenda. De keus wordt zo versimpeld dat er niet voldoende rekening wordt gehouden met ieders belang. Het wordt wel gezien als de ultieme vorm van democratie. De definitie van democratie is echter niet gemakkelijk te geven. Maar het is in ieder geval niet simpelweg de meerderheid plus een.

Kwartet

De situatie in Nederland lijkt redelijk, maar het is natuurlijk niet altijd een volksheerschappij, wat de letterlijke betekenis van het woord democratie is. De kabinetsformatie van 2012 was in de kiem al iets wat het volk niet wilde. De grootste tegenstanders in hetzelfde kabinet. Dan kan er niemand echt tevreden zijn. Zeker niet met de methode die gehanteerd werd: allerlei standpunten uitruilen. Dat lijkt meer op kwartetten dan iets opzetten dat in het landsbelang is.

Verantwoordelijk

Nog terugkomend op de situatie waarmee dit artikel begon: de ego’s van allerlei leiders in de huidige wereld laten zien hoe labiel zij zijn, en daarmee ook dat de situatie in de wereld labiel is. Het zou goed zijn als ieder land ervoor zorgt dat er een veiligheid ingebouwd is voor de leiding. Een actief volk kan dit in de hand houden. Het is onze eigen verantwoordelijkheid. Niet voor niets bestaat er de spreuk: ‘Elk volk heeft de regering die het verdient.’ Laten we ervoor zorgen dat dat voor ons land geldt.

Dan kan Nederland wellicht ook helpen om te zorgen dat andere landen hierin mee kunnen gaan. Dat is vaak wel een zaak van lange adem. En dat terwijl velen in de wereld hun adem inhouden bij elke nieuwe tweet.

 

0 Vind ik leuk
0 Vind ik leuk leden vinden dit artikel leuk
67 keer bekeken

Reageren

Reacties

Er zijn nog geen reacties op dit bericht.