werkcafe

De cadans in ons leven

Het ideaal dat veel mensen hebben tijdens hun vakantie: men wil altijd wel zo leven, komt later toch niet uit de verf. Na een paar weken van rust en kunnen doen wat je wilt, wil men toch graag weer aan het werk. Terug naar het oude ritme, de cadans van het leven. De verzuchting van sommigen dat gelukkig alles weer bij het oude is na de zomerperiode is veelzeggend. Op een of andere manier wil men weer in het oude ritme komen. Het eerst verfoeide saaie bestaan van elke dag weer hetzelfde heeft blijkbaar toch een aantrekkingskracht.

 

We gaan beginnen

Na de zomer beginnen er ook weer allerlei mensen aan verschillende soorten activiteiten. Vanwege de vakantieperiode kon dat niet doorgaan omdat velen dan weg zijn. Het zijn activiteiten waarbij je elkaar nodig hebt. Verenigingen beginnen weer, de scholen starten ook en allerlei sportactiviteiten nemen weer een aanvang. Het ‘seizoen’ van vele clubs gaat weer beginnen. Ook de omroep schakelt over van een zomerperiode met allerlei losse programma’s en herhalingen over naar reguliere programmering.

 

Een vast stramien

Natuurlijk verandert er jaarlijks wel wat in bijvoorbeeld de programmering van tv-programma’s, maar er blijft toch een bepaald stramien terugkomen. Dat herkenbare dat telkens weer terugkomt is iets dat de mens toch wel graag wil. Dat is ook te zien in sommige programma’s zelf. Verschillende tv-series zijn zelfs hier deels op gebaseerd. De running gag in bepaalde programma’s zorgt voor een succes.

 

Het steeds weer terugkerende geeft de mensen iets vertrouwds, het geeft een zekere stabiliteit in het leven. Ondanks de wens van velen om afwisselend werk te verrichten, veel verschillende mensen te spreken en de zucht naar iets nieuws hechten we aan vaste elementen in ons bestaan. Eigenlijk is dat niet zo gek. Als er geen vaste dingen in ons leven zijn, zijn de afwisselende dingen niet herkenbaar en zouden we het niet aantrekkelijk vinden.

Natuurlijk ritme

Het hoort ook wel bij de omgeving waarin we leven. De natuur kent ook vaste momenten. De seizoenen keren elk jaar weer terug. Wat dat betreft sluit onze beleving daar goed bij aan. En niet alleen de seizoenen. Ook de onderverdeling daarvan in weken en maanden is daarvan afgeleid. Als je het zo bekijkt is de vasthoudendheid aan de rustdag in de week niet buitengewoon.

In onze maatschappij waarin alles continu doorgaat wordt vaak het argument gebruikt dat ieder dan die rustdag op een ander moment kan opnemen zodat gelukkig alles door kan draaien. De 24-uurs economie moet immers doorgaan. Maar het gezamenlijk beleven van een vrije dag voor jezelf en elkaar verdwijnt zo wel. Er zijn ook pogingen geweest om de week geen zeven dagen te geven. Het ritme van zeven dagen komt echter wel overeen met het weekritme in het menselijk lichaam. Het schijnt dat de concentraties van stoffen in het bloed en de urine zelfs fluctueren met een zevendaags ritme.

Markering in ons bestaan

Wat betekent een ritme voor de mens? De filosofe Marli Huijer beschrijft het als volgt: “Ritmes vormen markeringen in de tijd. Die markeringen geven betekenissen aan het dagelijkse bestaan, ze geven aan wanneer we werken, opstaan, sporten of vrij zijn.” Ritme geeft structuur aan ons leven, zonder dat zou voor ons gevoel de tijd eindeloos doorlopen. Er zijn allerlei soorten van ritmes. Een andere filosoof maakt onderscheid tussen lineaire en cyclische ritmes. De lineaire is monotoon, er zit geen variatie in en put de mens uit (bijvoorbeeld lopende bandwerk). De cyclische ritmes kennen een zichtbare variatie en ze bieden telkens iets nieuws.

 

Sturend ritme

De mensen leven al eeuwen in redelijk vaste ritmes en gebruikten technische hulpmiddelen om het ritme te markeren. De kerkklok in de dorpen verzorgde dit voor de hele omgeving. Naast onze wekker zijn er meer ritme-gevers. De tv wordt ook als zoiets gezien. De programmering was vanouds gericht op de perioden tussen werktijd en slaaptijd. Het tv-kijken werd een gezamenlijk gebeuren; alhoewel je niet samen met anderen hoefde te kijken. Maar die ritmes die sturend waren zijn langzamerhand verdwenen. Althans, die ritmes die gezamenlijk werden beleeft. Ze vormen geen ordening of cohesie meer in het sociale leven.

 

Planningen, afspraken

We leven nu meer in een tijd van nieuwe media waarbij je 24 uur per dag en 7 dagen in de week bezig kunt zijn. Deze flexibele tijdsindeling heeft ook de individualisering tot gevolg. Nu eenieder zijn dagelijks leven zelf kan invullen er minder invloed uitgaat van kantooruren en openingstijden is het moeilijker om afspraken in te plannen met meerdere mensen. Huijer zegt hierover dat mensen elkaar vroeger ontmoetten in de kerk, de kroeg of simpelweg ’s ochtends aan het ontbijt en ’s avonds aan het diner. Nu deze vaste ritmes wegvallen, lopen mensen het risico om elkaar te weinig te spreken. ‘De van boven opgelegde ‘spontane’ ontmoeting heeft plaatsgemaakt voor de wederzijdse afspraak’.

 

Ritme als hulp

Je kunt van filosofische beschouwingen hierover wat je wilt, maar het vasthouden aan een ritme heeft zijn voordelen. Laatst sprak Henk-Jan Geel over omgaan met tegenslagen op een Werkcafé Live bijeenkomst. Ook hier bleek weer dat aan een ritme vasthouden van groot belang kan zijn. Een vast ritme bij een voettocht door Groenland helpt je door moeilijke omstandigheden. Niet alleen op een expeditie naar arctisch gebieden of tijdens de voorbereiding daarvan, maar het geldt ook voor het omgaan met praktische omstandigheden tijdens iemands werkloosheid.

2 Vind ik leuk
2 Vind ik leuk leden vinden dit artikel leuk
738 keer bekeken

Reageren

Reacties

Er zijn nog geen reacties op dit bericht.